از راست: کاوه گلستان، منوچهر دقتی و عباس عطاربا تــاریـخ
نه بودنِمان نه رفتنِمان فرقی به حال دنیا نمیکند.
از راست: کاوه گلستان، منوچهر دقتی و عباس عطارنه بودنِمان نه رفتنِمان فرقی به حال دنیا نمیکند.
مستند «فیفی از خوشحالی زوزه میکشد» (۱۳۹۲) به نویسندگی و کارگردانی میترا فراهانی «فیفی از خوشحالی زوزه میکشد» گزارشی از آخرین روزهای زندگی بهمن محصص است. در این فیلم با بهمن محصصی آشنا میشویم که در رم یک زندگی بوهیمایی در پیش گرفته و «ظاهراً» از زندگی خود لذت میبرد. در جریان فیلم سرگذشت محصص از زبان خودش بازگو میشود و خیلی از کارهای نقاشی و برخی تندیسسازیهای او به نمایش گذاشته میشوند. «فیفی از خوشحالی زوزه میکشد» نام تابلوئی از بهمن محصص است که هیچگاه حاضر به فروش آن نشد. میترا فراهانی مدتها در پی بهمن محصص بود تا درباره او فیلمی بسازد. محصص که پس از انقلاب بهمن ۵۷ از ایران خارج شده بود، سالها در انزوا زندگی میکرد. فراهانی بعد از سالها تلاش او را در هتلی در شهر رم ملاقات میکند و در دو ماهی که از زندگی محصص باقیمانده بود با او زندگی میکند و همصحبت میشود. محصص در سال ۱۳۸۹ در ۷۹ سالگی در رم درگذشت.
به باور حبیب لاجوردی در ایران -از مشروطه ۱۲۸۵ به این سو- اتحادیههایِ کارگری نقش مهمی در عرصه سیاسی ایران داشتند. ولی هر زمان که اقتدارگرایی و خفقان بالا میگیرد، این مبارزه کارگران و اتحادیههایِ کارگری هستند که اول از همه سرکوب میشوند و بعد مطبوعات، احزاب سیاسی، جمعیتها و.. یکی از مهمترین سوالهایِ لاجوردی در این کتاب این است که چرا بخش مهمی از کارگران در برابر حاکمیت پهلوی و مولفههایِ غربی (یا جبهه غرب در معنایِ کلی آن) برخاستند و دست به مبارزه زدند؟ در سالهایِ حاکمیت پهلوی بر کارگران چه گذشت که آنها سر ناسازگاری با دولت در پیش گرفتند. این کتاب اولینبار در سال ۱۹۸۵ توسط انتشارات دانشگاه سیراکوز در آمریکا منتشر شد و سال ۱۳۶۹ با ترجمه ضیاء صدقی از سویِ انتشارات نشر نو به فارسی چاپ شد.
«من به نقاشی کردن محکومم.. در کارهایِ من یک چیز مطرح است، محکومیت وجود. آدم که یک موجود چند بعدی بود، امروزه نیست شده و من این نیستشدگی را با این بیدستوپا بودنشون، با بیدهن بودنشون، بیچشم بودنشون؛ با اینها نشان میدهم. تمام آن چیزی که میتواند تظاهر یک زندگی باشد از آدم امروزی گرفته شده است. ندارند هیچ چیز ندارند، هیچ زندگی ندارند. این آدمی است که هیچ است.. من مرگ را همیشه بهعنوان یک اکتِ زندگی قبول دارم این است که هیچوقت مرا نمیترساند؛ و الان که دوروبر خودم را، یکخرده نسل پیرتر را میبینم، گمان میکنم این شاید تقریباً بزرگترین کار زندگی باشد: به موقعِ تمام کردن». «چشمی که میشنود» روایتی از زندگی و کار بهمن محصص. کارگردان: احمد فاروقی قاجار سال ساخت: ۱۳۴۶ (مدت ۱۸ دقیقه).
«بنبست» به صادق هدایت - شعری از مسعود فرزاد فرزاد این شعر را در سال ۱۳۲۱ (۱۹۴۳) آن هنگام که زندگی هدایت به سویِ یک بنبست کشیده میشود، سروده است.
خانلری درباره داستاننویسی جلال آلاحمد: «.. بهترین کار جلال در داستاننویسی همان داستان زیارت است که اولین کار اوست و افسوس بر نویسندهای که اولین کارش بهترین کارش باشد». *داستان «زیارت» اولینبار در سال ۱۳۲۴ در مجله سخن منتشر شد و کمی بعدتر در مجموعه «دید و بازدید» (در همان سال ۱۳۲۴) به چاپ رسید.
تلاش؛ ویژهنامه مهشید امیرشاهی - معرفی مهشید امیرشاهی | رامین کامران - خانهاش در جوارِ نفس خسته قصر کافکاست | رضا مقصدی - مهشید و من | شیرین مهدوی - برایِ سفرکرده عزیزم مهشید امیرشاهی | متوچهر آتشی - جدل فریدون مشیری و علی فیروزآبادی - هنر در هیچ موقعیتی مرگپذیر نیست | گفتوگویِ نیلوفر بیضایی با مهشید امیرشاهی - نویسندهای در بهترین سنت رمان کلاسیک | داریوش همایون - من دختر زمانه و زبانِ سرزمینمم | گفتوگو با مهشید امیرشاهی - نویسنده از چشم هنرپیشه | فرزانه تاییدی - نامهای از ایران | ابراهیم یونسی - پس از خواندن دو کتاب: در حضرِ ۱ حسرت و در سفر ۲ نفرت | صدرالدین الهی - یار دبیرستانی | مهین رفیعی - چند کلمه درباره مهشید امیرشاهی | جلال متینی - سیری گذرا در آثار مهشید امیرشاهی | بهروز به نژاد - مهشید امیرشاهی بهترین رماننویس معاصر ما | شجاعالدین شفا - یادداشتهایی پراکنده در زبان و طنز مهشید امیرشاهی - از آب حیات تا زهر هلاهِل | محمود خوشنام - و خداوند مهشید را آفرید | ناهید حقیقی - مهشید امیرشاهی: پرندهای با بالهایِ سوزنی | کمال لطیفپور - قلم دو دم | رامین کامران - دو روایت از یک داستان | علی کشگر و فرخنده مدرس - سخنی درباره مهشید امیرشاهی - خاطره | محمدرضا شاهید - مهشید امیرشاهی در آینه هزاربیشه | نیلوفر بیضایی - اشعار نوظهور حافظ | حشمت موید
شبهایِ نویسندگان و شاعران ایران شبهایِ شعر گوته از ۱۸ تا ۲۷ مهر ۱۳۵۶ با همکاری کانون نویسندگان ایران و انجمن روابط فرهنگی ایران و آلمان؛ انستیتو گوته. شب دهم: محمود اعتمادزاده (بهآذین) اسماعیل خویی کیومرث منشیزاده جواد طالعی فریدون فریاد
شبهایِ نویسندگان و شاعران ایران شبهایِ شعر گوته از ۱۸ تا ۲۷ مهر ۱۳۵۶ با همکاری کانون نویسندگان ایران و انجمن روابط فرهنگی ایران و آلمان؛ انستیتو گوته. شب نهم: باقر پرهام فریدون تنکابنی محمد حقوقی منوچهر نیستانی عبدالله کوثری منوچهر شیبانی بیژن کلکی
دستادست ایستادهایم حیرانیم اما از ظلماتِ سردِ جهان وحشت نمیکنیم نه وحشت نمیکنیم.
شبهایِ نویسندگان و شاعران ایران شبهایِ شعر گوته از ۱۸ تا ۲۷ مهر ۱۳۵۶ با همکاری کانون نویسندگان ایران و انجمن روابط فرهنگی ایران و آلمان؛ انستیتو گوته. شب هشتم: مصطفی رحیمی محمدعلی مهمید اصغر واقدی جلال سرافراز فرخ تمیمی شاهرخ صفایی نصرت رحمانی
«اورازان؛ وضع محل ـ آدابورسوم ـ فلکلور ـ لهجه» نوشته جلال آلاحمد «اورازان» یکی از خواندنیترین تکنگاریهایِ جلال آلاحمد است که اولینبار در اردیبهشت ۱۳۳۳ منتشر شد. اورازان نتیجه مشاهدات روزمره جلال از زادگاه پدری خود -روستایِ اورازان در طالقان/ بین کرج و قزوین- است. اورازان که به بیان جلال حتی جایی در نقشه هم ندارد، اما آداب و رسوم و خصیصههایِ محلی و بکر خود را دارد. در توصیفهایِ جلال، جزئیات زیادی وجود دارد و همین جزئیات خواننده را بیشتر و دقیقتر درگیر اوضاع و احوال اورازان (بهویژه زندگی روزمره) میکند؛ انگار خواننده کتاب در حالِ قدم زدن با جلال در کوچه پس کوچههایِ اورازان است. نثر جلال در بیان مشاهدات خود ساده و روان است و همین باعث ارتباط بیشتر خوانده با اثر میشود. یکی از جالبترین بخشهایِ کتاب، توضیح جلال درباره ساختار اجتماعی اورازان است که چیزی شبیه به یک مدیریت اشتراکی است و در آن مردم در کنار یکدیگر برایِ حل امور روستا مشارکت دارند و اگر فردی نیاز به کمک داشته باشد، سایر اهالی روستا نسبت به آن بیتفاوت نیستند. این خصلت ساختار اجتماعی اورازان و برخی دیگر از ویژگیهایِ آن، احتمالاً همان روستایِ بینام داستانِ «نفرین زمین» را به یاد میاندازد و جلال در توصیف این روستا سیمایِ اورازان را در پس ذهن خود داشته است. برجستگی کار جلال در اورازان شاید این باشد که جلال توانسته از یک روستایِ کوچک، یک دنیایِ کوچک بسازد؛ دنیایی که از منطق خاص خود پیروی میکند، و جلال در اورازان تلاش میکند تا بتواند مختصر اما دقیق اجتماع و فرهنگ حاکم میانِ مردم را مستند کند؛ حتی در بخشهایِ آخر که بیشتر به ویژگیهایِ زبانشناختی اورازان میپردازد، میخواهد این مستندسازی تا آنجا که امکان دارد جامع باشد و چیزی از قلم نیفتد.
